असल सङ्गत र थोपाथोपाको बल
माटोले फूलको बास्ना कसरी लिन्छ, थोपाथोपाले घैँटो कसरी भरिन्छ, र पैसा र पढाइमा किन नलजाउने: साना कुराले जीवन बदल्ने अध्याय।
२३ श्लोक · ४ चित्रकथाबाह्रौँ अध्याय सुखी घरको चित्रबाट सुरु हुन्छ, त्यसपछि असल सङ्गतको शक्ति, सत्य, ज्ञान, दया र क्षमालाई नै बन्धु मान्ने दृष्टि, र जीवन छोटो भएकाले असल काम नपर्खाउने सल्लाह दिन्छ। पैसा र पढाइमा नलजाउनू, थोपाथोपाले घैँटो भरिन्छ, र उमेरले मात्र स्वभाव बदलिँदैन भन्ने व्यावहारिक श्लोक पनि यहीँ छन्। कृष्ण र रामप्रतिका केही भक्तिपूर्ण श्लोक छन्, र स्त्री, जात र कर्मकाण्डबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।
चित्रकथा
हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल
२३ श्लोक
- १२.१धन्य गृहस्थीसन्दर्भसहित
- १२.२दयाले दिएको सानो दानसन्दर्भसहित
- १२.३कोसँग कस्तो व्यवहारआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १२.४व्यर्थ गएको शरीरसन्दर्भसहित
- १२.५कृष्णभक्तिको कीर्तनआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १२.६दोष कसको?सन्दर्भसहित
- १२.७माटोमा फूलको बास्ना
- १२.८सज्जन नै तीर्थ
- १२.९विषमा बाँच्ने किरासन्दर्भसहित
- १२.१०मसानझैँ घरआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १२.११मेरा छ बन्धु
- १२.१२समय छँदै असल काम
- १२.१३कसको उत्सव केसन्दर्भसहित
- १२.१४साँचो पण्डित को?सन्दर्भसहित
- १२.१५रामका गुणको स्तुतिसन्दर्भसहित
- १२.१६रामको उपमा कोसँग?सन्दर्भसहित
- १२.१७चार ठाउँका चार मित्रसन्दर्भसहित
- १२.१८कसबाट के सिक्ने भनिएकोआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १२.१९चाँडै डुबाउने चार कुरासन्दर्भसहित
- १२.२०खानाको चिन्तासन्दर्भसहित
- १२.२१यी चार कुरामा नलजाउनू
- १२.२२थोपाथोपाले भरिने घैँटो
- १२.२३पाकेर पनि तीतो
आजको जीवनमा
थोपाथोपा बचत गर्ने आमा समूह, एउटा इमानदार साथीले बदलेको होस्टलको कोठा, 'पैसा फिर्ता देऊ' भन्न लजाउने मानिस: यो अध्यायका श्लोक आजका नेपाली घर, कक्षा र कामका ठाउँमा सिधै बोल्छन्। तिनले सानो तर नियमित प्रयासको बल, असल मानिसको सङ्गतको असर, र पैसा तथा पढाइमा स्पष्ट हुने हिम्मत सम्झाउँछन्।
- सानो तर नियमित प्रयास नै विद्या र बचतको बाटो हो।१२.२२
- असल सङ्गतको बास्ना फैलिन्छ; आफ्नो वरिपरि कसको सङ्गत छ, हेर्नु।१२.७१२.८
- पैसा, पढाइ र कारोबारमा सोध्नु र स्पष्ट हुनु अशिष्टता होइन।१२.२१
- जीवन अनिश्चित छ; असल काम र मिलाप 'पछि' का लागि नराख्नु।१२.१२१२.११
- उमेर र पदले मात्र मानिस असल हुँदैन; आचरण हेर्नु।१२.२३१२.१४
परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ
तपाईंको परिवारमा पैसा, पढाइ वा कारोबारको कुन कुरा सोध्न सबैभन्दा बढी लाज मानिन्छ, र त्यो लाजले के गुमाएको छ? (श्लोक १२.२१)
आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org



