लक्ष्मीको गुनासो
पीतः क्रुद्धेन तातश्चरणतलहतो वल्लभो येन रोषा दाबाल्याद्विप्रवर्यैः स्ववदनविवरे धार्यते वैरिणी मे । गेहं मे छेदयन्ति प्रतिदिवसमुमाकान्तपूजानिमित्तं तस्मात्खिन्ना सदाहं द्विजकुलनिलयं नाथ युक्तं त्यजामि ॥
॥ १५.१६ ॥अर्थ
(लक्ष्मी विष्णुसँग भन्छिन्:) जसले रिसमा मेरा बुबा समुद्रलाई पिए (अगस्त्य), जसले क्रोधमा मेरा प्रियतम तपाईंलाई लात हाने (भृगु), जुन श्रेष्ठ ब्राह्मणहरू बाल्यकालदेखि मेरी वैरी सरस्वती (विद्या) लाई आफ्नो मुखमा राख्छन्, र जसले हरेक दिन उमापति शिवको पूजाका लागि मेरो घर कमल काट्छन्: त्यसैले, हे नाथ, सधैँ दुःखी भएर म ब्राह्मणको कुल र घर छोड्छु, यो उचित नै हो।
हेर्ने दृष्टि · सन्दर्भसहित
यो पुराणका कथामा आधारित ठट्टायुक्त श्लोक हो, जसले विद्वान् ब्राह्मण किन प्रायः गरिब हुन्छन् भन्ने परम्परागत व्याख्या दिन्छ; 'लक्ष्मी र सरस्वती सँगै बस्दैनन्' भन्ने लोकभनाइ यसैसँग जोडिन्छ। यो आस्था र कथाको भाषा हो, सबैका लागि नियम होइन। विद्या र धन सधैँ सँगै नआउने भन्ने अवलोकन भने आज पनि धेरै शिक्षक र अनुसन्धानकर्ताको जीवनमा देखिन्छ।
विषय
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org