सूत्र १.१०
अभावप्रत्ययालम्बना वृत्तिर्निद्रा ॥
॥ १.१० ॥रोमन लिपिमा (IAST)
abhāvapratyayālambanā vṛttirnidrā
शब्दार्थ
मस्यौदाअभाव-प्रत्यय-आलम्बना वृत्तिः निद्रा
- अभावabhāva
- केही नहुनु
- प्रत्ययpratyaya
- अनुभव, बोध
- आलम्बनाālambanā
- आधार लिने
- वृत्तिःvṛttiḥ
- मनको गतिविधि
- निद्राnidrā
- निद्रा
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
निद्रा पनि मनकै एउटा गतिविधि हो, जसको आधार "केही छैन" भन्ने अनुभव हो।
अर्थ
निद्रा अभावको प्रत्ययलाई आधार बनाउने चित्तवृत्ति हो।
खण्डको प्रसङ्ग · चित्तवृत्तिका पाँच प्रकार
प्रमाण, विपर्यय, विकल्प, निद्रा र स्मृतिले चित्तका फरक क्रिया जनाउँछन्। सबै मानसिक घटना असत्य वा हानिकारक हुँदैनन्। ग्रन्थले क्लिष्ट र अक्लिष्ट वृत्ति पनि छुट्याउँछ। दैनिक जीवनमा के देखियो, के अनुमान गरियो र के सम्झियो भनेर सोध्न सकिन्छ; यो प्रश्न पाँच वृत्तिमा पस्ने ढोका हो, तिनको पूरा व्याख्या होइन।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.५–१.११)
आजको लागि
बिहान उठ्दा एकछिन सोधौँ: निद्रा कस्तो थियो, हलुका कि भारी?
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा