पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · फर्किने अभ्यास र आसक्ति घटाउने बाटो

सूत्र १.१२

अभ्यासवैराग्याभ्यां तन्निरोधः ॥

॥ १.१२ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

abhyāsavairāgyābhyāṃ tannirodhaḥ

शब्दार्थ

मस्यौदा

अभ्यास-वैराग्याभ्याम् तद्-निरोधः

अभ्यासabhyāsa
बारम्बार फर्केर गरिने प्रयत्न
वैराग्याभ्याम्vairāgyābhyām
वैराग्य, अर्थात् पकड खुकुलो पार्नु (यी दुवैबाट)
तद्tad
ती तरङ्ग
निरोधःnirodhaḥ
थामिनु

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

अभ्यास र पकड खुकुलो पार्ने बानी, यी दुईले मनका तरङ्ग थामिन्छन्।

हिमाली नदी दुई धारमा: एउटा बिहानको घाटतिर, अर्को बजारतिर।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य १.१२

खण्डको चित्र: दुईतिर बग्ने नदी

अर्थ

ती वृत्तिको निरोध अभ्यास र वैराग्यबाट हुन्छ।

व्याख्या

यो सूत्रले योगका दुई आधार देखाउँछ। अभ्यास भनेको मनलाई फेरि फेरि स्थिरतातिर फर्काउनु हो; वैराग्य भनेको जताततै तान्ने चाहको पकड खुकुलो पार्नु। व्यासभाष्य भन्छ, निरोध यी दुवैमा निर्भर छ। भाष्यले यसलाई दुईतिर बग्ने नदीको चित्रले बुझाउँछ: वैराग्यले विषयतिरको धार थुन्छ, विवेकको अभ्यासले अर्को धार खोल्छ। पछिल्ला दुई सूत्रले अभ्यासको अर्थ (१.१३–१.१४) र त्यसपछिका दुईले वैराग्यको अर्थ (१.१५–१.१६) खोल्छन्। हाम्रो पढाइमा: सानो दैनिक अभ्यास र नतिजामाथिको खुकुलो पकड सँगै चाहिन्छन्।

दृष्टान्त · व्यासभाष्य १.१२

दुईतिर बग्ने नदी

व्यासभाष्य भन्छ, मनको नदी दुईतिर बग्छ: एउटा धार कल्याणतिर, अर्को पापतिर। विवेकतिर ढल्केको धार कैवल्यसम्म पुग्छ; अविवेकतिर ढल्केको धार संसारतिर। वैराग्यले विषयतिर बग्ने धारलाई थुन्छ, र विवेकको अभ्यासले अर्को धार खोलिदिन्छ।

आजको लागि

आज एउटा सानो अभ्यासमा फर्कौँ, र एउटा सानो चाहलाई छोडौँ।

मुख्य शब्द

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा