पाद २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

साधनपादः · क्रियायोग

सूत्र २.१

तपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि क्रियायोगः ॥

॥ २.१ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tapaḥsvādhyāyeśvarapraṇidhānāni kriyāyogaḥ

शब्दार्थ

मस्यौदा

तपः-स्वाध्याय-ईश्वर-प्रणिधानानि क्रिया-योगः

तपःtapaḥ
तप, रोजेर गरिने कठोर अनुशासन
स्वाध्यायsvādhyāya
पवित्र ग्रन्थको अध्ययन र जप
ईश्वरīśvara
ईश्वर
प्रणिधानानिpraṇidhānāni
प्रति समर्पण (यी तीन)
क्रियाkriyā
काम, गर्नु
योगःyogaḥ
योग

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

तप, पवित्र ग्रन्थको पढाइ र जप, अनि ईश्वरमा समर्पण: यी तीन मिलेर क्रियायोग, अर्थात् गर्दै गरिने योग बन्छ।

उम्रेको बीउको गमलाछेउ चुलोमा मकै भुट्दै हजुरआमा।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य २.२

खण्डको चित्र: भुटेको बीउ उम्रँदैन

अर्थ

तप, स्वाध्याय र ईश्वरप्रणिधान क्रियायोग हुन्।

व्याख्या

पहिलो पादले एकाग्र मन भएकाको योग सिकायो। व्यासभाष्य भन्छ, अब मन छरिएकाले पनि कसरी योग गर्ने, त्यो सुरु हुन्छ: क्रियायोग, अर्थात् गर्दै गरिने योग। भाष्यअनुसार तप नगर्नेको योग सिद्ध हुँदैन, किनकि अनादि कर्म र क्लेशका छापले रङ्गिएको अशुद्धि तपबिना टुट्दैन; तर तप यस्तो हुनुपर्छ, जसले मनको प्रसन्नतामा बाधा नपुर्‍याओस्। स्वाध्याय भनेको ॐ जस्ता पवित्र मन्त्रको जप वा मोक्षशास्त्रको अध्ययन हो। ईश्वरप्रणिधान भनेको सबै कर्म परमगुरु ईश्वरलाई अर्पण गर्नु, वा तिनको फलको आशा छोड्नु हो।

आजको लागि

आज तीनमध्ये एउटा गरौँ: एउटा सानो अनुशासन पालौँ, एउटा श्लोक पढौँ, वा एउटा काम ईश्वरलाई अर्पण गरौँ।

मुख्य शब्द

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा