सूत्र २.२५
तदभावात् संयोगाभावो हानं तद्दृशेः कैवल्यम् ॥
॥ २.२५ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
tadabhāvāt saṃyogābhāvo hānaṃ taddṛśeḥ kaivalyam
शब्दार्थ
मस्यौदातद्-अभावात् संयोग-अभावः हानम् तत् दृशेः कैवल्यम्
- तद्tad
- त्यस (अविद्या) को
- अभावात्abhāvāt
- नहुनाले
- संयोगsaṃyoga
- संयोग
- अभावःabhāvaḥ
- नहुनु
- हानम्hānam
- हटाइ
- तत्tat
- त्यो
- दृशेःdṛśeḥ
- द्रष्टाको
- कैवल्यम्kaivalyam
- आफ्नै स्वरूपमा एक्लो रहनु
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
उल्टो बुझाइ हटेपछि त्यो जोड पनि हट्छ; यही हटाइ द्रष्टाको कैवल्य, आफ्नै स्वरूपमा एक्लो रहनु हो।
एआईले बनाएको चित्र · सूत्र २.२८
अर्थ
अविद्या हट्दा संयोग हट्छ; यही हान अर्थात् द्रष्टाको कैवल्य हो।
खण्डको प्रसङ्ग · विवेक र मुक्ति
दृश्यमा बदलिने संसार र चित्त पर्छन्; पुरुष द्रष्टा हो। योगले तिनको भ्रमपूर्ण संयोगलाई बन्धन र अविचल विवेकलाई मुक्तिसँग जोड्छ। यो तत्त्वदर्शन हो; शरीर मूल्यहीन छ वा दुःख महसुस नगरेझैँ गरेर भाग्न सकिन्छ भन्ने आधुनिक दाबी होइन।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र २.१७–२.२८)
मुख्य शब्द
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा