एआईले बनाएको चित्र · सूत्र २.२८
सिसा पुछेपछिको उज्यालो
चित्रको आधार: सूत्र २.२८गाउँको अँध्यारो कोठामा एउटा हातले लालटिनको सिसाको कालो धुवाँ पुछ्छ, र उज्यालो भित्तादेखि बच्चाको गृहकार्यसम्म फैलिन्छ। सूत्र (२.२८): योगका अङ्गको अभ्यासले अशुद्धि घट्दै जाँदा ज्ञानको उज्यालो बढ्दै विवेकसम्म पुग्छ।
यस खण्डका सूत्र
- २.१७द्रष्टृदृश्ययोः संयोगो हेयहेतुः ॥हेर्ने र देखिने कुरा एउटै भएझैँ जोडिनु नै रोक्नुपर्ने दुःखको कारण हो।
- २.१८प्रकाशक्रियास्थितिशीलं भूतेन्द्रियात्मकं भोगापवर्गार्थं दृश्यम् ॥देखिने संसारमा उज्यालो, गति र स्थिरताको स्वभाव छ; यो तत्त्व र इन्द्रियले बनेको छ, र यसको काम अनुभव दिनु र मुक्तितिर लैजानु हो।
- २.१९विशेषाविशेषलिङ्गमात्रालिङ्गानि गुणपर्वाणि ॥प्रकृतिका गुण चार तहमा देखिन्छन्: स्थूल, सूक्ष्म, सङ्केत मात्र भएको, र कुनै सङ्केत नभएको मूल प्रकृति।
- २.२०द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धोऽपि प्रत्ययानुपश्यः ॥द्रष्टा शुद्ध हेराइ मात्र हो; शुद्ध भए पनि मनमा जे आउँछ, त्यसैलाई हेरिरहन्छ।
- २.२१तदर्थ एव दृश्यस्यात्मा ॥देखिने संसार हुनुको अर्थ नै द्रष्टाका लागि हो।
- २.२२कृतार्थं प्रति नष्टमप्यनष्टं तदन्यसाधारणत्वात् ॥जसको काम पूरा भयो, उसका लागि दृश्य हराउँछ; तर अरूसँग साझा भएकाले संसार आफैँ हराउँदैन।
- २.२३स्वस्वामिशक्त्योः स्वरूपोपलब्धिहेतुः संयोगः ॥हेर्ने र देखिने जोडिनुको कारण यही हो: दुवैको आफ्नै स्वरूप चिनियोस्।
- २.२४तस्य हेतुरविद्या ॥हेर्ने र देखिने एउटै भएझैँ जोडिनुको जरा उल्टो बुझाइ हो।
- २.२५तदभावात् संयोगाभावो हानं तद्दृशेः कैवल्यम् ॥उल्टो बुझाइ हटेपछि त्यो जोड पनि हट्छ; यही हटाइ द्रष्टाको कैवल्य, आफ्नै स्वरूपमा एक्लो रहनु हो।
- २.२६विवेकख्यातिरविप्लवा हानोपायः ॥हेर्ने र देखिने फरक हुन् भन्ने कहिल्यै नडगमगाउने स्पष्ट बोध नै मुक्तिको उपाय हो।
- २.२७तस्य सप्तधा प्रान्तभूमिः प्रज्ञा ॥त्यस्तो विवेक भएकाको बोध सात तहमा पूर्ण हुन्छ।
- २.२८योगाङ्गानुष्ठानादशुद्धिक्षये ज्ञानदीप्तिरा विवेकख्यातेः ॥योगका अङ्ग पालना गर्दै जाँदा मैलो घट्छ, र ज्ञानको उज्यालो बढ्दै विवेकसम्म पुग्छ।
झ्यालका कथा यी पाठबाट
झ्यालका कथा आजको जीवनका पाठबाट लिइएका मौलिक प्रयोग हुन्, सूत्रको अनुवाद होइनन्। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा