सूत्र ३.१५
क्रमान्यत्वं परिणामान्यत्वे हेतुः ॥
॥ ३.१५ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
kramānyatvaṃ pariṇāmānyatve hetuḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाक्रम-अन्यत्वम् परिणाम-अन्यत्वे हेतुः
- क्रमkrama
- क्रम
- अन्यत्वम्anyatvam
- फरक हुनु
- परिणामpariṇāma
- बदलाव
- अन्यत्वेanyatve
- फरक हुनुमा
- हेतुःhetuḥ
- कारण
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
एउटै वस्तु फरक फरक तरिकाले बदलिनुको कारण त्यसको फरक क्रम हो।
अर्थ
क्रमको भिन्नता परिणामको भिन्नताको कारण हो।
खण्डको प्रसङ्ग · परिणाम र क्रम
सूत्रहरूले मानसिक प्रवृत्तिको परिवर्तनलाई धर्म, लक्षण र अवस्थाका परिणामबाट बुझाउँछन्। बिस्तारै पढ्दा तर्कका पाइला एक-एक गरी पछ्याउन सकिन्छ। गुण र संस्कार दार्शनिक पद हुन्, विज्ञानले नापेका स्नायविक पदार्थ होइनन्।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ३.९–३.१५)
दृष्टान्त · व्यासभाष्य ३.१५
माटोको क्रम
व्यासभाष्य माटोको क्रम देखाउँछ: धुलो माटो, डल्लो माटो, घडा, घडाका टुक्रा, र फेरि मसिना कण। हरेक पाइलामा माटो उही छ; रूप मात्र एकपछि अर्को आउँछ। भाष्य भन्छ, डल्लो हराउँछ र घडा जन्मिन्छ; एउटा रूपको ठीक पछि आउने रूप नै त्यसको क्रम हो।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा