सूत्र ३.१६
परिणामत्रयसंयमाद् अतीतानागतज्ञानम् ॥
॥ ३.१६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
pariṇāmatrayasaṃyamād atītānāgatajñānam
शब्दार्थ
मस्यौदापरिणाम-त्रय-संयमात् अतीत-अनागत-ज्ञानम्
- परिणामpariṇāma
- बदलाव
- त्रयtraya
- तीन
- संयमात्saṃyamāt
- संयमबाट
- अतीतatīta
- बितेको
- अनागतanāgata
- आउन बाँकी
- ज्ञानम्jñānam
- ज्ञान
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
ग्रन्थ भन्छ: तीन किसिमका बदलावमा संयम गर्दा बितेको र आउने कुराको ज्ञान हुन्छ।

एआईले बनाएको चित्र · सूत्र ३.२८
अर्थ
तीन परिणाममा संयम गर्दा अतीत र भविष्यको ज्ञान हुने वर्णन छ।
यो परम्पराले वर्णन गरेको उपलब्धि हो; अभ्यास वा वाचा होइन।
खण्डको प्रसङ्ग · असाधारण ज्ञानका वर्णन
यहाँ पूर्वजन्म, परचित्त, जगत् र शरीरको ज्ञानजस्ता सिद्धि वर्णित छन्। कतिपय पाठकले शाब्दिक अर्थ लिन्छन्, अरूले प्रतीकात्मक व्याख्या खोज्छन्। पढ्दा ग्रन्थको आफ्नै दाबी, पछिका टीकाकारको व्याख्या र आजको उपमा छुट्टाछुट्टै राख्नु उपयोगी हुन्छ।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ३.१६–३.३४)
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा