सूत्र ४.१०

व्याख्या

वासनाको सुरु किन छैन? किनकि "म नमरूँ, म रहिरहूँ" भन्ने चाह हरेक प्राणीमा देखिन्छ। व्यासभाष्य सोध्छ: भर्खर जन्मेको प्राणीले मृत्यु कहिल्यै भोगेको छैन, तैपनि उसलाई मृत्युको डर किन? पहिलेको दुःखको सम्झना नभए यो डर हुँदैनथ्यो। त्यसैले मन अनादि वासनाले गाँसिएको छ, र परिस्थितिले तीमध्ये केही मात्र जगाउँछ। त्यसपछि भाष्य मनको आकारबारे एउटा बहस राख्छ। अरूको मत: मन शरीरजत्रै हुन्छ, घैँटो वा दरबारमा राखेको दियोझैँ खुम्चिन्छ र फैलिन्छ। आचार्यको मत: मन सर्वव्यापी हो; खुम्चिने र फैलिने त त्यसको वृत्ति मात्र हो।