सूत्र ४.१८

व्याख्या

४.१७ ले भन्यो, बाहिरका वस्तु कहिलेकाहीँ मात्र थाहा हुन्छन्। तर मनका आफ्नै गतिविधि सधैँ थाहा हुन्छन्। व्यासभाष्य यहीँबाट तर्क गर्छ: मनजस्तै पुरुष पनि बदलिने भए, मनका गतिविधि पनि शब्द र रूपजस्तै कहिले थाहा हुने, कहिले नहुने हुन्थे। सधैँ थाहा हुने भएकाले मनको स्वामी पुरुष बदलिँदैन भनेर अनुमान गर्न सकिन्छ। यसैबाट अर्को सूत्र आउँछ: मन आफैँ उज्यालो होइन (४.१९)। हाम्रो पढाइमा: भित्र जे उठ्छ, त्यो कहिल्यै नहेरिएको हुँदैन; हेर्ने सधैँ त्यहीँ छ।