पाद ४

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

कैवल्यपादः · विवेक र पुनः उठ्ने संस्कार

सूत्र ४.२६

तदा विवेकनिम्नं कैवल्यप्राग्भारं चित्तम् ॥

॥ ४.२६ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tadā vivekanimnaṃ kaivalyaprāgbhāraṃ cittam

शब्दार्थ

मस्यौदा

तदा विवेक-निम्नम् कैवल्य-प्राग्भारम् चित्तम्

तदाtadā
त्यसबेला
विवेकviveka
विवेक, छुट्याएर देख्नु
निम्नम्nimnam
तिर ढल्केको
कैवल्यkaivalya
कैवल्य
प्राग्भारम्prāgbhāram
तिर झुकेको
चित्तम्cittam
मन

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

त्यसबेला मन विवेकतिर ढल्कन्छ, र कैवल्य अर्थात् अन्तिम मुक्तितिर झुक्छ।

भुटेको बीउको ताप्केछेउ चोकका इँटाबीच पलाएको घाँस।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य ४.२५ · व्यासभाष्य ४.२८

खण्डको चित्र: इँटाबीच पलाएको घाँस

अर्थ

त्यसपछि चित्त विवेकतर्फ झुकेर कैवल्यतर्फ उन्मुख हुन्छ।

खण्डको प्रसङ्ग · विवेक र पुनः उठ्ने संस्कार

विवेक गहिरिँदा पनि संस्कारबाट अन्य प्रत्यय उठ्न सक्छन्। तिनको निवारणलाई पहिलेको क्लेशसम्बन्धी शिक्षासँग जोडिएको छ। दैनिक जीवनमा पुरानो प्रतिक्रिया फर्किनुको अर्थ सबै प्रयास खेर गयो भन्ने होइन; यो उपमा हो, कसैको आध्यात्मिक अवस्थाको फैसला होइन।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ४.२५–४.२८)

मुख्य शब्द

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा