पाद ४

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

कैवल्यपादः · कर्म, वासना र तिनका आधार

सूत्र ४.८

ततस्तद्विपाकानुगुणानामेवाभिव्यक्तिर्वासनानाम् ॥

॥ ४.८ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tatastadvipākānuguṇānāmevābhivyaktirvāsanānām

शब्दार्थ

मस्यौदा

ततः तद्-विपाक-अनुगुणानाम् एव अभिव्यक्तिः वासनानाम्

ततःtataḥ
त्यसबाट
तद्tad
त्यसको
विपाकvipāka
फल पाक्नु
अनुगुणानाम्anuguṇānām
सँग मिल्ने
एवeva
मात्र
अभिव्यक्तिःabhivyaktiḥ
प्रकट हुनु
वासनानाम्vāsanānām
लुकेका झुकावको

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

ती कर्मबाट, अहिले पाक्दै गरेको फलसँग मिल्ने लुकेका झुकाव (वासना) मात्र जाग्छन्।

एउटा दियोले घैँटो मात्र, उही ज्वालाले मन्दिरको दलान उज्यालो।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य ४.१०

खण्डको चित्र: घैँटो र दरबारको दियो

अर्थ

ती कर्मबाट तिनका फलसँग मिल्ने वासनामात्र प्रकट हुन्छन्।

खण्डको प्रसङ्ग · कर्म, वासना र तिनका आधार

वासना रहिरहने कुरा कर्म र पुनर्जन्मबाट बुझाइएको छ। कारण र आधारमाथिको निर्भरताले दोहोरिने बानीलाई केले धानेको छ भन्ने सीमित आधुनिक प्रश्न पनि उठाउँछ। यो उपमाले ग्रन्थको विश्वदृष्टि हटाउँदैन, र कसैलाई उसको दुःखका लागि दोषी ठहराउँदैन।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र ४.७–४.११)

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा