श्रेय दिऔँ, न्यायोचित बाँडौँ

ग्रन्थ के भन्छ

अस्तेय तेस्रो यम हो। व्यासभाष्यअनुसार स्तेय भनेको अनुचित तरिकाले अर्काको वस्तु आफ्नो बनाउनु हो; अस्तेय भनेको त्यस्तो काम नगर्नु मात्र होइन, त्यसको चाहनासमेत नहुनु हो। अर्थात् कुरा हातको मात्र होइन, मनको पनि हो।

२.३७ भन्छ, अस्तेयमा प्रतिष्ठित व्यक्तिकहाँ सबै रत्न आइपुग्छन्; यो परम्पराको वर्णन हो। अर्काको श्रेय वा समय "चोर्नु" मूल सूत्रको शब्द होइन, आधुनिक विस्तार हो; तर प्रश्न उही रहन्छ: जे मेरो होइन, त्यसलाई म आफ्नो बनाउँदै छु?

आजको जीवनमा

आजको चोरी प्रायः शान्त हुन्छ। टोलीको काममा एक जनाको नाम मात्र आउँछ; समूहको गृहकार्यमा एउटाको मेहनत अरूको नाममा जान्छ; चाडको सबै तयारी एक जनाले गर्छ र अरूले "सजिलै भयो" भन्छन्।

श्रेय दिनु र भार बाँड्नु सँगै जान्छन्। काम उही मान्छेमा थुप्रिरहन्छ भने धन्यवाद मात्र पुग्दैन। देखिने र नदेखिने दुवै योगदानको सूची बनाऔँ, र एउटा ठोस सुधार गरौँ।

तीन अवस्था

साथमा लैजाने कुरा

• योगदान देखिने बनाऔँ, जिम्मेवारी न्यायोचित बाँडौँ।
• धन्यवाद र न्यायोचित व्यवस्था एकअर्काका सहयोगी हुन्।

आफैँलाई सोधौँ

• यो नतिजा कसले नदेखिई सम्भव बनायो?
• मैले मागेको कुरा अर्को व्यक्तिले साँच्चै "हुँदैन" भन्न सक्थे?
• धन्यवादपछि कामको बाँडफाँट पनि बदल्नुपर्छ कि?

यी प्रश्न मनमनै सोच्नका लागि हुन्; यहाँ केही लेख्नु वा पठाउनु पर्दैन।

यस पाठका सूत्र