अध्याय १५

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक १५.१८

काटिए पनि नछोडिने सुगन्ध

छिन्नोऽपि चन्दनतरुर्न जहाति गन्धं वृद्धोऽपि वारणपतिर्न जहाति लीलाम् । यन्त्रार्पितो मधुरतां न जहाति चेक्षुः क्षीणोऽपि न त्यजति शीलगुणान्कुलीनः ॥

॥ १५.१८ ॥

अर्थ

काटिए पनि चन्दनको रूखले सुगन्ध छोड्दैन, बूढो भए पनि गजराजले आफ्नो लीला छोड्दैन, कोलमा पेलिए पनि उखुले मिठास छोड्दैन; त्यसैगरी कुलीन (असल कुलमा जन्मेको) मानिसले दुर्दशामा परे पनि शील र गुण छोड्दैन।

हेर्ने दृष्टि · सन्दर्भसहित

चन्दन, हात्ती र उखुका उपमाले भन्ने कुरा, असल चरित्र दुःख र गरिबीमा पनि टिक्छ भन्ने, आज पनि जोसुकैमा लागू हुन्छ। तर श्लोकले त्यो गुण 'कुलीन', अर्थात् असल कुलमा जन्मेकामा देख्छ, जसले चरित्रलाई जन्म र वंशसँग जोड्छ। आज चरित्र जन्मले होइन, आचरणले चिनिन्छ।

विषय

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org