सूत्र १.१८
विरामप्रत्ययाभ्यासपूर्वः संस्कारशेषोऽन्यः ॥
॥ १.१८ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśeṣo'nyaḥ
शब्दार्थ
मस्यौदाविराम-प्रत्यय-अभ्यास-पूर्वः संस्कार-शेषः अन्यः
- विरामvirāma
- थामिनु
- प्रत्ययpratyaya
- बोध, कारण
- अभ्यासabhyāsa
- अभ्यास
- पूर्वःpūrvaḥ
- पहिले आउने
- संस्कारsaṃskāra
- मनमा बसेको छाप
- शेषःśeṣaḥ
- बाँकी रहने
- अन्यःanyaḥ
- अर्को (समाधि)
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
अर्को समाधि सबै गतिविधि थाम्ने अभ्यासबाट आउँछ; त्यसमा मनका छाप मात्र बाँकी रहन्छन्।

अर्थ
अर्को समाधि वृत्तिको विरामसम्बन्धी अभ्यासबाट आउँछ; त्यसमा संस्कार मात्र शेष रहन्छन्।
खण्डको प्रसङ्ग · समाधि र साधनाका आधार
ग्रन्थले समाधिका प्रकार छुट्याएर श्रद्धा, ऊर्जा, स्मृति, समाधि र प्रज्ञालाई आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। यी अवस्था लामो साधनाका हुन्; केही मिनेटको शान्त अभ्यास सुरुवात हो, समाधि होइन। तीव्रता भनेको बाटोप्रतिको लगन हो, थाकेको मान्छेलाई दोष दिने कुरा होइन; उचित परिस्थिति र मार्गदर्शन पनि उत्तिकै चाहिन्छन्।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.१७–१.२२)
मुख्य शब्द
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा