संस्कार
saṃskāraचित्तमा रहने छाप
मानसिक निरन्तरता र कर्मको व्याख्यामा प्रयोग हुन्छ; नापिएको स्नायविक मार्गसँग एउटै होइन।
४ सूत्रमा
- सूत्र १.१८
विरामप्रत्ययाभ्यासपूर्वः संस्कारशेषोऽन्यः ॥
अर्को समाधि सबै गतिविधि थाम्ने अभ्यासबाट आउँछ; त्यसमा मनका छाप मात्र बाँकी रहन्छन्। - सूत्र १.५०
तज्जः संस्कारोऽन्यसंस्कारप्रतिबन्धी ॥
त्यस बोधबाट बनेको छापले अरू पुराना छापलाई उठ्न दिँदैन। - सूत्र ३.९
व्युत्थाननिरोधसंस्कारयोरभिभवप्रादुर्भावौ निरोधक्षणचित्तान्वयो निरोधपरिणामः ॥
बाहिर दौडने छाप दबिँदै र थामिने छाप उठ्दै जाँदा मन थामिएको क्षणसँग जोडिन्छ; यो निरोधतिरको बदलाव हो। - सूत्र ४.२७
तच्छिद्रेषु प्रत्ययान्तराणि संस्कारेभ्यः ॥
विवेकको धारमा बीचबीच खाडल पर्दा पुराना छापबाट अरू विचार उठ्छन्।
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा