पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · निर्मल मणिदेखि निर्बीज समाधिसम्म

सूत्र १.५०

तज्जः संस्कारोऽन्यसंस्कारप्रतिबन्धी ॥

॥ १.५० ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tajjaḥ saṃskāro'nyasaṃskārapratibandhī

शब्दार्थ

मस्यौदा

तद्-जः संस्कारः अन्य-संस्कार-प्रतिबन्धी

तद्tad
त्यसबाट
जःjaḥ
जन्मेको
संस्कारःsaṃskāraḥ
मनमा बस्ने छाप
अन्यanya
अरू
संस्कारsaṃskāra
छाप
प्रतिबन्धीpratibandhī
रोक्ने

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

त्यस बोधबाट बनेको छापले अरू पुराना छापलाई उठ्न दिँदैन।

नेवारी देवस्थलमा जपाकुसुमछेउ रातो चम्किँदै निर्मल स्फटिक।
एआईले बनाएको चित्र · सूत्र १.४१ · व्यासभाष्य १.४१

खण्डको चित्र: जपाकुसुमछेउको स्फटिक

अर्थ

त्यस प्रज्ञाबाट उत्पन्न संस्कारले अन्य संस्कारलाई रोक्छ।

खण्डको प्रसङ्ग · निर्मल मणिदेखि निर्बीज समाधिसम्म

मणिको उपमाले विषयको आकार ग्रहण गर्ने समापत्ति बुझाउँछ। त्यसपछि स्थूल र सूक्ष्म विषयका, विकल्प मिसिएका र विकल्प क्षीण भएका समापत्ति, ऋतम्भरा प्रज्ञा तथा त्यसका संस्कारको समेत निरोधको चर्चा हुन्छ। यी भेद धैर्यपूर्वक पढ्दा खुल्छन्; यिनको अर्थ सामान्य एकाग्रता वा काममा डुब्ने अनुभवभन्दा गहिरो छ।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.४०–१.५१)

मुख्य शब्द

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा