सूत्र २.३१
जातिदेशकालसमयानवच्छिन्नाः सार्वभौमा महाव्रतम् ॥
॥ २.३१ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
jātideśakālasamayānavacchinnāḥ sārvabhaumā mahāvratam
शब्दार्थ
मस्यौदाजाति-देश-काल-समय-अनवच्छिन्नाः सार्वभौमाः महा-व्रतम्
- जातिjāti
- जन्मको समूह, जात
- देशdeśa
- ठाउँ
- कालkāla
- समय
- समयsamaya
- परिस्थिति
- अनवच्छिन्नाःanavacchinnāḥ
- नबाँधिएका
- सार्वभौमाःsārvabhaumāḥ
- सबैतिर लागु हुने
- महाmahā
- ठूलो
- व्रतम्vratam
- व्रत
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
जात, ठाउँ, समय वा परिस्थितिले नबाँधी सबैतिर पालिँदा यिनै यम महाव्रत बन्छन्।
अर्थ
जाति, स्थान, समय र परिस्थितिले सीमित नभएका यी यम सार्वभौम महाव्रत हुन्।
खण्डको प्रसङ्ग · आठ अङ्ग र नैतिक आधार
आठ अङ्ग यम र नियमबाट सुरु हुन्छन्। यमलाई परिस्थितिले सीमित नगर्ने महाव्रतका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। प्रतिपक्षभावनाले आफैँ गर्ने, गराउने वा समर्थन गर्ने हिंसासहित नैतिक प्रतिबद्धताविपरीतका प्रेरणालाई सम्बोधन गर्छ। आजको कुनै कठिन कुराकानीमा यसको अर्थ परिणाम र जिम्मेवारी तौलनु हो, एउटा भावनाको ठाउँमा अर्को राख्नु मात्र होइन।
यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र २.२९–२.३४)
आजको लागि
आफूले मानेको एउटा नियम हेरौँ: यो सजिलो दिन मात्र पाल्छु कि गाह्रो दिन पनि?
मुख्य शब्द
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा