सूत्र २.६
दृग्दर्शनशक्त्योरेकात्मतेवास्मिता ॥
॥ २.६ ॥रोमन लिपिमा (IAST)
dṛgdarśanaśaktyorekātmatevāsmitā
शब्दार्थ
मस्यौदादृक्-दर्शन-शक्त्योः एक-आत्मता इव अस्मिता
- दृक्dṛk
- हेर्ने, द्रष्टा
- दर्शनdarśana
- हेर्ने साधन, बुद्धि
- शक्त्योःśaktyoḥ
- यी दुई शक्तिको
- एकeka
- एउटै
- आत्मताātmatā
- स्वरूप हुनु
- इवiva
- जस्तो
- अस्मिताasmitā
- "म" भन्ने बोध
शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।
सरल अर्थ
हेर्ने चेतना र हेर्ने साधन, अर्थात् मन, एउटै हुन् भन्ठान्नु अस्मिता हो।

अर्थ
द्रष्टाको शक्ति र दर्शनको साधनलाई एउटै मानेझैँ हुनु अस्मिता हो।
व्याख्या
अस्मितालाई प्रायः "अहङ्कार" भनिन्छ, तर सूत्रको परिभाषा अझ सटीक छ। व्यासभाष्यअनुसार पुरुष हेर्ने शक्ति हो, र बुद्धि त्यो शक्ति, जसबाट हेराइ हुन्छ। यी दुई पूरै फरक छन्, कहिल्यै मिसिँदैनन्; तैपनि एउटै भएझैँ देखिन्छन्। यही देखिने एकता अस्मिता हो, र अनुभव नै यसमा टेकेको छ। भाष्य भन्छ, दुवैलाई आआफ्नै स्वरूपमा चिनेपछि कैवल्य हुन्छ। हाम्रो पढाइमा: थाकेको मन वा चोट लागेको विचारलाई नै "म" ठान्दा हामी यसको सानो रूप भेट्छौँ।
आजको लागि
कसैले हाम्रो विचारको आलोचना गर्दा सम्झौँ: प्रश्न विचारमाथि उठेको हो, हामीमाथि होइन।
मुख्य शब्द
यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ
संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा
