पाद ३

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

विभूतिपादः · परिणाम र क्रम

सूत्र ३.१२

ततः पुनः शान्तोदितौ तुल्यप्रत्ययौ चित्तस्यैकाग्रतापरिणामः ॥

॥ ३.१२ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tataḥ punaḥ śāntoditau tulyapratyayau cittasyaikāgratāpariṇāmaḥ

शब्दार्थ

मस्यौदा

ततः पुनः शान्त-उदितौ तुल्य-प्रत्ययौ चित्तस्य एकाग्रता-परिणामः

ततःtataḥ
त्यसपछि
पुनःpunaḥ
फेरि
शान्तśānta
शान्त भएको, गएको
उदितौuditau
र उदाएको (दुवै)
तुल्यtulya
उस्तै
प्रत्ययौpratyayau
दुई बोध
चित्तस्यcittasya
मनको
एकाग्रताekāgratā
एकाग्रता
परिणामःpariṇāmaḥ
बदलाव

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

त्यसपछि जाने बोध र आउने बोध उस्तै हुन्छन्, र मन एउटै कुरामा टिकिरहन्छ; यो एकाग्रताको बदलाव हो।

कुमाले टोलमा धुलो, डल्लो, चाकको घैँटो, सुकिरहेका भाँडा र खपटा।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य ३.१५ · व्यासभाष्य ३.१३

खण्डको चित्र: माटोको क्रम

अर्थ

त्यसपछि शान्त हुने र उदाउने प्रत्यय समान हुँदा चित्तको एकाग्रतापरिणाम हुन्छ।

व्याख्या

३.११ मा एकाग्रता उदाउँदै थियो; यहाँ त्यो स्थिर ढाँचा बन्छ। व्यासभाष्य भन्छ, एकाग्र मनमा अघिल्लो बोध शान्त हुन्छ र त्यस्तै अर्को बोध उठ्छ; मन दुवैमा उही रहन्छ, र समाधि नटुटेसम्म यस्तै चलिरहन्छ। यसैलाई एकाग्रतापरिणाम भनिन्छ। हामीले दिनहुँ बोल्ने "एकाग्रता" शब्द यहाँ आफ्नो प्राविधिक अर्थमा आउँछ। पाठको क्रममा तीनै सूत्र सँगै पढौँ: निरोधतिर (३.९), समाधितिर (३.११) र एकाग्रतातिर (३.१२)। "नटुटेसम्म" शब्दले पनि केही भन्छ: ग्रन्थ आफैँ मान्छ, एकाग्रता टुट्छ र फेरि बन्छ।

आजको लागि

एक मिनेट सासमा मन राखौँ र याद गरौँ: अघिल्लो सासको बोध र यो सासको बोध उस्तै छन्?

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा