पुग्यो भन्नु हार मान्नु होइन

ग्रन्थ के भन्छ

सन्तोष नियम हो, अपरिग्रह यम। दुवै नजिक छन् तर फरक छन्। व्यासभाष्यअनुसार सन्तोष भनेको आफूसँग भएको साधनभन्दा बढीको चाह नहुनु हो; अपरिग्रह भनेको वस्तु कमाउँदा, जोगाउँदा, नासिँदा र तिनमा टाँसिँदा आउने दुःख र हिंसा देखेर तिनलाई नसमात्नु हो।

२.४२ भन्छ, सन्तोषबाट सबैभन्दा उत्तम सुख मिल्छ। व्यासभाष्य एउटा श्लोक उद्धृत गर्छ: संसारका कामसुख र स्वर्गका ठूला सुख, तृष्णा सकिँदा आउने सुखको सोह्रौँ भागसमेत हुँदैनन्। ग्रन्थको यो अर्थ तपस्वी जीवनसँग जोडिएको छ; आजको "सामान कम राखौँ" भन्ने अभियानभन्दा गहिरो छ।

आजको जीवनमा

हाम्रो पढाइमा, सन्तोषको प्रश्न दैनिक खर्चमा देखिन्छ: चलिरहेको फोन, तर साथीहरूले नयाँ किने; चाडमा उपहारको अपेक्षा; राम्रो जागिरको चाह र "जे छ त्यसैमा खुसी हुनुपर्ने" भन्ने अपराधबोध।

सन्तोष भनेको हार मान्नु होइन। आवश्यकता, चाहना र अरूलाई देखाउने संकेत छुट्याऔँ। जे पुगेको छ, त्यसलाई चिनौँ; जे साँच्चै बदल्नुपर्छ, त्यसमा मेहनत गरौँ।

तीन अवस्था

साथमा लैजाने कुरा

• आवश्यकता, चाहना र देखाउने संकेत सधैँ एउटै हुँदैनन्।
• कृतज्ञता र सोचेर गरिएको सुधार सँगै रहन सक्छन्।

आफैँलाई सोधौँ

• यो वस्तुले मेरोबारे के भनोस् भन्ने चाहन्छु?
• नकिने पनि मेरो कुन आवश्यकता बाँकी रहन्छ?
• के पुगेको छ, र के साँच्चै बदल्नुपर्छ?

यी प्रश्न मनमनै सोच्नका लागि हुन्; यहाँ केही लेख्नु वा पठाउनु पर्दैन।

यस पाठका सूत्र