तेस्रो पादमा सिद्धि अर्थात् असाधारण शक्तिका धेरै वर्णन छन्, जुन ग्रन्थअनुसार संयमबाट आउँछन्; संयम भनेको धारणा, ध्यान र समाधि सँगै हुनु हो। यी परम्पराका वर्णन हुन्, र यहाँ ग्रन्थको नाम लिएर पढिन्छन्। त्यसपछि ३.३७ रोकिएर चेतावनी दिन्छ: यी समाधिका लागि बाधा हुन्, बाहिर फर्केको मनका लागि मात्र उपलब्धि। व्यासभाष्य "यी" लाई ३.३६ का दिव्य सुनाइ, छुवाइ, दृष्टि, स्वाद र गन्धसँग जोड्छ: एकाग्र मनमा उठे भने तिनले पुरुषलाई देख्ने बाटो छेक्छन्; बाहिर फर्केको मनमा उठे भने तिनलाई सिद्धि भनिन्छ।
पाद अझ अघि जान्छ। ३.५०: सबैभन्दा ठूलो शक्ति र ज्ञानप्रति पनि पकड छोडेपछि दोषका बीउ सकिन्छन्, र कैवल्य हुन्छ। ३.५१ झन् सूक्ष्म पासोबारे सचेत गराउँछ: उच्च स्थानमा बस्नेहरूले, व्यासभाष्यअनुसार देवताहरू आफैँले, निम्तो दिँदा न लोभिनु, न घमण्ड गर्नु; नत्र नचाहिने कुरा फेरि आइपर्छ। भाष्यले घमण्डमा जोड दिन्छ: आफूलाई सुरक्षित ठान्दा योगी लापरबाह हुन्छ, र लापरबाहीले क्लेशलाई फेरि भित्र पस्ने बाटो दिन्छ।
आजको जीवनमा
हाम्रो पढाइमा, यस पाठका कथा शक्तिका होइनन्; पुरस्कार, तारिफ, बढुवा र ख्यातिका हुन्। ढाँचा भने ग्रन्थले भनेकै हो: बाहिर फर्केको मनलाई पुगिसकेजस्तो लाग्ने कुराले भित्री काम रोकिदिन सक्छ। प्रथम स्थानले विद्यार्थीलाई असफल हुन सकिने कुनै काम छुनै डराउने बनाउन सक्छ; बढुवाले कामदारलाई सुन्न छोड्ने बनाउन सक्छ।
३.५१ का दुई "नगर्नु" काम लाग्ने जोडी हुन्: न लोभिनु, न घमण्ड गर्नु। पुरस्कार लिन सकिन्छ, दिनेलाई धन्यवाद दिन सकिन्छ, र पनि आँखा काम र साथ दिनेहरूमा राख्न सकिन्छ। साँच्चै अघि बढेपछि आउने तारिफले नै सबैभन्दा सजिलै अल्झाउँछ; त्यही बेला सबैभन्दा साधारण बनौँ।
तीन अवस्था
१
जिल्लाकी प्रथम
धनगढीकी अस्मिता SEE मा जिल्लामै प्रथम भई, र उसको फोटो गर्मीभर विद्यालयको गेटमा फ्लेक्समा झुन्डियो। कक्षा ११ विज्ञानमा भौतिकशास्त्रको पहिलो परीक्षामा उसको अङ्क कम आयो। त्यसयता ऊ कक्षामा प्रश्न सोध्न छाडेकी छ, जिल्लामा प्रथम हुनेले पनि नबुझ्दो रहेछ भनेर साथीहरूले थाहा पाउलान् भन्ने डरले। एक हप्ता राम्ररी निदाउन नसकेपछि ऊ कक्षा सकिएपछि बसी, र पुरस्कारअघि गर्थेझैँ शिक्षकसँग पाठ फेरि बुझाइदिन अनुरोध गरी।
पहिलो अवस्थामा तपाईं कुन बाटो रोज्नुहुन्छ?
अङ्क छैन, सही–गलत छैन। एउटा रोज्नुहोस्, अनि अरू बाटोका कुरा पनि पढ्न सक्नुहुन्छ।
पुरस्कार अब जोगाउनुपर्ने कुरा बन्यो, र जोगाउँदा सिकाइ गुम्छ। हाम्रो पढाइमा, उपलब्धि नै बाधा बन्यो।
पुरस्कार पनि जोगियो, त्यसअघिकी विद्यार्थी पनि। न लोभिनु, न घमण्ड: ३.५१ का दुई कुरा कक्षाकोठामा।
एउटा कम अङ्कलाई एउटा चम्किलो नतिजासँग दाँज्नु निकै सानो नाप हो। न पुरस्कार, न परीक्षा नै उसको पूरा परिचय हो।
एउटा सम्भावित बाटो
पुरस्कार जोगाऔँ, र त्यसअघि जसरी सिक्थ्यौँ, त्यसरी नै सिकिरहौँ।
किन
पुरस्कार जोगाउनुपर्ने कुरा बनिसकेको थियो। फेरि सोध्दा उसको आँखा काममा फर्कियो।
२
नयाँ सुपरभाइजर
कुवेतको एउटा अस्पतालको लुगा धुने विभागमा नौ वर्ष काम गरेपछि यमुना सँगै काम गरेका महिलाहरूकै सुपरभाइजर बनिन्। "म्याडम" भनेर बोलाएको उनलाई मन पर्थ्यो, र एक महिनाभित्रै उनी कुनै बेला आफूले सुन्दा मन नपराएको तरिकामै आदेश दिन थालिन्। एक दिन खाजाको बेला उनले पुरानी साथी तारा अर्कै टेबलमा बसेको देखिन्। उनी आफ्नो थाल बोकेर त्यहाँ गइन् र सोधिन्, "म त्यति धेरै बदलिएँ र?"
एउटा सम्भावित बाटो
नयाँ पद स्वीकारौँ, र पुराना साथी तथा पुरानो सुनाइ जोगाऔँ।
किन
बढुवा कमाएकै हो; पासो घमण्ड थियो। एउटा इमानदार प्रश्नले उनलाई फेरि त्यही टेबलमा ल्यायो।
३
टोकियोको निम्तो
टोकियोमा सानो मःम पसल चलाउने नबिनको भान्छा एउटा खानासम्बन्धी कार्यक्रमले छायाङ्कन गरेपछि दूतावासले उनलाई मन्त्रीहरू आउने स्वागत समारोहमा खाना पकाउन निम्तो दियो। एक महिनासम्म उनले मःमको भाँडोभन्दा फोटो र अन्तर्वार्तामा बढी समय दिए। एक साँझ पुराना ग्राहक सातो-सानले थाल पर धकेल्दै बिस्तारै भने, "पहिलेजस्तो छैन।" भोलिपल्ट बिहान छ बजे नबिन काउन्टरमै थिए, आफैँ मःम बनाउँदै।
एउटा सम्भावित बाटो
निम्तो र तारिफ स्वीकारौँ, अनि ती कमाइदिने कामतिरै फर्कौँ।
किन
३.५१ ले भनेझैँ, उच्च स्थानमा बस्नेहरूको निम्तोले उनलाई तान्यो। सम्मान अस्वीकार गर्नु होइन, मःमको भाँडोतिर फर्किनु उपाय थियो।
एउटा वैकल्पिक अभ्यास · करिब ३ मिनेट
हालैको एउटा सफलता सम्झौँ: अङ्क, तारिफ, नयाँ जिम्मेवारी, वा धेरैले मन पराएको कुनै पोस्ट।
त्यसपछि आफूमा के बदलियो, हेरौँ: जोखिम लिन, सोध्न वा सुन्न केही गाह्रो भयो कि?
त्यो सम्भव बनाउन साथ दिने दुई मान्छे वा अवस्थाको नाम लेखौँ।
त्यससँग जोडिएको एउटा साधारण काम रोजौँ, र तारिफअघि जसरी गर्थ्यौँ, आज त्यसरी नै गरौँ।
जुनसुकै बेला रोक्न सकिन्छ। मन झन् भारी भए रोकौँ: खुट्टाले भुइँ छोऔँ, अनि वरिपरि देखिने तीनवटा कुराको नाम लिऔँ।
यसको अर्थ होइन
यसको अर्थ कदर अस्वीकार गर्नु वा आफ्नो क्षमता लुकाउनु होइन; तेस्रो पादका शक्ति प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने दाबी पनि यहाँ छैन।
साथमा लैजाने कुरा
पुगिसकेजस्तो देखिने कुराले भित्री काम रोक्न सक्छ।
सम्मान स्वीकारौँ; आँखा काम र मान्छेमा राखौँ।
आफैँलाई सोधौँ
कुन सफलतालाई म अघि बढाउनुको सट्टा जोगाउँदै छु?
म माथि पुगेपछि कसले मलाई साँचो कुरा भन्न छोड्यो?
यो हप्ता "न लोभिनु, न घमण्ड" मेरा लागि कस्तो देखिन्छ?
यी प्रश्न मनमनै सोच्नका लागि हुन्; यहाँ केही लेख्नु वा पठाउनु पर्दैन।
परिवारमा कुरा गरौँ
परिवारमा कसैले सफलता पाउँदा खुसी मनाऔँ, अनि सँगै सोधौँ: कसले साथ दियो, अब के गर्ने?