दोस्रो पाद भन्छ, क्लेश दुई तहमा हटाइन्छन्। सूक्ष्म बनेका क्लेश तब मात्र जान्छन्, जब मन आफैँ आफ्नो कारणमा फर्केर विलीन हुन्छ (२.१०); जागेका, चलिरहेका क्लेश ध्यानले शान्त पारिन्छन् (२.११)। व्यासभाष्यको चित्र लुगा धुने हो: पहिले मोटो मैलो झर्छ, मसिनो मैलो पछि जतन र उचित उपायले हटाइन्छ। पहिले चर्को र देखिने कुरा; गहिरो काम पछि।
चौथो पाद अन्त्यतिर फेरि यही कुरामा फर्किन्छ। विवेकतिर ढल्केको मनमा पनि, ४.२७ भन्छ, बीचबीचका खाडलमा पुराना छापबाट अरू विचार उठ्छन्; व्यासभाष्यका उदाहरण: "म", "मेरो", "मलाई थाहा छ", "मलाई थाहा छैन"। ४.२८ भन्छ, यिनलाई क्लेशझैँ हटाइन्छ, र भाष्यको चित्र डढेको बीउ हो: ज्ञानको आगोमा डढेको छाप फेरि उम्रँदैन। ग्रन्थ यो फर्काइलाई असफलता भन्दैन; उपाय मात्र दिन्छ।
आजको जीवनमा
हाम्रो पढाइमा, यो ग्रन्थका सबैभन्दा दयालु अंशमध्ये एक हो, किनकि यसले फर्काइको अपेक्षा गर्छ। रक्सी छोडेको, पैसा थापेर तास खेल्न छोडेको, वा कराउने बानी छोडेको मान्छेले पनि कुनै खाली बेलामा पुरानो तानाइ उठेको भेट्छ: थकित रात, नराम्रो दिन, कुनै चाड। फर्काइ भनेको मेहनत खेर गयो भन्ने प्रमाण होइन।
व्यासभाष्यको क्रमले पनि मद्दत गर्छ: पहिले मोटो मैलो। बानी चर्को भएको बेला चर्को भाग सम्हालौँ: त्यो ठाउँ छोडौँ, कसैलाई फोन गरौँ, त्यो कुरा पहुँचबाहिर राखौँ। त्यसलाई के कुराले मलजल गर्यो भनेर हेर्ने मसिनो काम पछि, शान्त दिनमा गरौँ। फर्काइको दोषबिना नाम लिऔँ, र पहिले नै चिनेको बाटोबाट फर्कौँ।
तीन अवस्था
१
बिहेपछिको बिहान
वीरगन्जका ट्रक चालक मुकेशले आठ महिनादेखि रक्सी छोएका थिएनन्, र श्रीमतीले उनले घर ल्याउने पैसामा भर गर्न थालेकी थिइन्। कलैयामा भाइको बिहेमा, लामो दिन र धेरैको करकापपछि, उनले पिए। भोलिपल्ट बिहान उनलाई यो लुकाउन मन लाग्यो, र आधा मनले सोचे, "अब त सबै बिग्रियो; किन छोड्नु?" बरु उनले श्रीमतीलाई आफैँ भने, र त्यही दिउँसो सहयोग समूहको साथीलाई फोन गरे।
पहिलो अवस्थामा तपाईं कुन बाटो रोज्नुहुन्छ?
अङ्क छैन, सही–गलत छैन। एउटा रोज्नुहोस्, अनि अरू बाटोका कुरा पनि पढ्न सक्नुहुन्छ।
लुकाउँदा एक दिन सुरक्षित लाग्छ, तर फिस्लाइसँग उनी एक्लै पर्छन्, र पुरानो बानी लुकेर बढ्छ।
ग्रन्थले भनेको फर्काइ यही हो: देखियो, दोषबिना नाम लिइयो, र पहिले नै चिनेको उपायतिर फर्कियो।
यो सबैभन्दा कडा पासो हो: एउटा खाडललाई पूरा कथा ठान्नु। आठ महिनाको अभ्यास फर्किन अझै त्यहीँ छ।
एउटा सम्भावित बाटो
फिस्लाइको इमानदार नाम लिऔँ, र पहिले काम गरेको बाटोबाट फर्कौँ।
किन
एक रातले आठ महिना मेट्दैन। ४.२७ ले खाडलमा पुराना छाप उठ्ने अपेक्षा गर्छ; महत्त्व अर्को पाइलाको हो।
२
एल्डरसटमा पोखिएको चिया
एल्डरसटमा बस्ने अवकाशप्राप्त गोर्खा लालबहादुरले घरमा नकराउन सिक्न दुई वर्ष लगाए, धेरैजसो रिस उठ्दा टोलवरिपरि एक फन्को हिँडेर। एक साँझ पेन्सनको कागजबारे लामो फोनपछि, चिया पोखेकोमा उनले नातिनी निशालाई झपारे, र ऊ झस्केको देखे। पुरानो लाज फर्कियो: "म त अलिकति पनि बदलिइनँ।" भोलिपल्ट बिहान उनले निशासँग माफी मागे, र त्यही दिउँसोदेखि फेरि हिँड्न थाले।
एउटा सम्भावित बाटो
फिस्लाइले दुखाएको कुरा सच्याऔँ, र काम गरेको अभ्यासमा फर्कौँ।
किन
झपार साँचो थियो, चोट पनि; दुई वर्ष पनि उत्तिकै साँचो। माफी र हिँडाइ उनले पहिले नै चिनेका उपाय थिए।
३
तिहारको एक बाजी
दुई तिहारअघि गोरखाकी कोपिलाले छोराको स्कुल शुल्कका लागि जोगाएको पैसा हारेपछि पैसा थापेर तास खेल्न छोडेकी थिइन्। यो तिहार दिदीको घरमा तास निस्कियो, र उनले "एक बाजी मात्र" भनेर खेलिन्, अनि अर्को, र दुई हजार रुपैयाँ हारिन्। घर फर्किँदा उनलाई फेरि गएर हारेको पैसा जित्न मन लाग्यो। बरु उनले बाँकी नगद चाड नसकिउन्जेल राखिदिन दिदीलाई दिइन्, र घर गएर सुतिन्।
एउटा सम्भावित बाटो
तानाइ चर्को हुँदा पहिले मोटो भाग सम्हालौँ: आफू र त्यो कुराबीच दूरी राखौँ।
किन
व्यासभाष्यको क्रम यही हो: पहिले मोटो मैलो। एक बाजी किन यति सजिलो लाग्यो भन्ने मसिनो प्रश्न शान्त दिनमा सोध्न सकिन्छ।
एउटा वैकल्पिक अभ्यास · करिब ४ मिनेट
बदलिसकेपछि पनि कम्तीमा एक पटक फर्केको, र शान्त भएर हेर्न सकिने एउटा पुरानो बानी सम्झौँ।
यो कुन खाडलबाट आयो, नाम दिऔँ: थकाइ, चाड, कुनै मान्छे, कुनै समय।
पहिले काम गरेको फर्किने बाटो लेखौँ; त्यो प्रायः पहिले नै चिनेको बाटो हुन्छ।
अर्को खाडलका लागि एउटा मोटो पाइला रोजौँ: दूरी, एउटा फोन, ठाउँ बदल्ने। आफैँलाई भनौँ, "यो फर्कियो; म पनि फर्किँदै छु।"
जुनसुकै बेला रोक्न सकिन्छ। मन झन् भारी भए रोकौँ: खुट्टाले भुइँ छोऔँ, अनि वरिपरि देखिने तीनवटा कुराको नाम लिऔँ।
सहयोग चाहिएमा
लत वा हानिकारक बानीका लागि पेसागत सहयोग खोज्नु कमजोरी होइन; स्वास्थ्यकर्मी वा स्थानीय सहयोग सेवाले मद्दत गर्न सक्छन्।
यसको अर्थ होइन
यसको अर्थ फर्काइका बेला पुगेको हानि महत्त्वहीन छ, वा लतसँग कसैले एक्लै जुध्नुपर्छ भन्ने होइन।
साथमा लैजाने कुरा
पुराना बानी खाडलमा फर्किन्छन्; ग्रन्थले यसको अपेक्षा गर्छ।
दोषबिना, पहिले नै चिनेको बाटोबाट फर्कौँ।
आफैँलाई सोधौँ
मेरो पुरानो बानी कुन खाडलबाट फर्किन्छ?
पुरानो बानी फर्केको साथीलाई म के भन्थेँ?
त्यसो हुँदा म लाजबिना कसलाई भन्न सक्छु?
यी प्रश्न मनमनै सोच्नका लागि हुन्; यहाँ केही लेख्नु वा पठाउनु पर्दैन।
परिवारमा कुरा गरौँ
कोही फिस्लिएर फेरि फर्केको कुनै कथा वा चलचित्र सम्झौँ। उसलाई केले मद्दत गर्यो, कुरा गरौँ: दोषले कि बढाइएको हातले?