बन्धमोक्ष प्रकरण
चित्तको बन्धन र मुक्तिअष्टावक्र: बन्धन र मुक्तिको ठेगाना चित्तमै४ श्लोक · ३ खण्डअष्टावक्र: बन्धन कहाँ? चित्त चाहन्छ, शोक गर्छ, समात्छ, रिसाउँछ।
चार छोटा श्लोकमा बन्धन र मुक्तिको ठेगाना चित्तमै देखाइन्छ: चाहना, शोक, छोड्नु, समात्नु, हर्ष, क्रोध हुँदा बन्धन; नहुँदा मुक्ति; कुनै दृष्टिमा टाँसिँदा बन्धन, सबैमा असक्त हुँदा मोक्ष; र 'म' हुँदा बन्धन, 'म' नहुँदा मोक्ष—यो जानेर सहजै केही न समात, न छोड।
चित्त · चाहना · दृष्टि · अहम्
पहिलो पढाइका लागि
पहिलो पटक पढ्दा यी तीन श्लोक पुग्छन्।
८.१८.२८.४खण्ड
छ चाल, र तिनको निषेध
चाहना, शोक, छोड्नु, समात्नु, हर्ष, क्रोध: हुँदा बन्धन, नहुँदा मुक्ति। 'छोड्नु' पनि सूचीमा छ।
दृष्टिमा आसक्ति
कुनै एक दृष्टिलाई 'यही सबै हो' भन्दा बन्धन; सबै दृष्टिमा असक्त हुँदा मोक्ष।
श्लोकहरू (१)
बाँध्ने 'म' र सहजता
'म' हुँदा बन्धन, नहुँदा मोक्ष: यो जानेर सहजै न समात, न छोड।
श्लोकहरू (१)
सन्दर्भसहित पढ्ने श्लोक
१'म नहुँदा मोक्ष' सन्दर्भबिना आत्मविनाशको निर्देशनझैँ पढिन सक्छ; दैनिक स्लटमा राखिँदैन।
८.४संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ, विस्तार र सन्दर्भ: एआईको सहयोगले लेखिएको मस्यौदा, विज्ञको समीक्षा बाँकी