कर्मसंन्यासयोग

अध्यायलाई चित्रमा: हरेक दृश्यमा आजको जीवनका झ्याल

• श्लोक १–१२ · २ आधुनिक झ्यालजिम्मेवारीभित्रको स्वतन्त्रता
• श्लोक १३–१९ · २ आधुनिक झ्यालसमान दृष्टि
• श्लोक २०–२३ · २ आधुनिक झ्यालसुखको खोजी र त्यसको सीमा
• श्लोक २४–२९ · २ आधुनिक झ्यालभित्री शान्ति र अरूको हित

आजको जीवनमा

कामबाट भागेर मात्र तनावको समाधान हुँदैन; काम गर्ने मनोवृत्ति पनि हेर्नुपर्छ। राम्रो तयारी गरौँ, तर प्रशंसा वा अङ्कमै आफ्नो सम्पूर्ण पहिचान नराखौँ। अभिभावक र शिक्षकले पनि परिणामसँगै प्रयास र सुधारलाई देख्न सक्छन्।

समदृष्टिको आधुनिक प्रयोग भनेको धन, थर, जात, लिङ्ग वा पढाइको स्तरका आधारमा कसैलाई सानो नठान्नु हो। सहपाठी, सरसफाइ गर्ने कर्मचारी र घरमा सहयोग गर्ने व्यक्तिसँग आदरपूर्वक बोलौँ। सबैलाई समान सम्मान दिनु भनेको सबैलाई एउटै सहायता चाहिन्छ भन्ने होइन।

नयाँ सामान वा सामाजिक सञ्जालको प्रशंसाले केहीबेर खुसी दिन सक्छ, तर त्यसकै पछि लाग्दा सन्तोष घट्न सक्छ। सिकाइ, सम्बन्ध र उपयोगी काममा पनि खुसी खोजौँ। रिस उठ्दा बोल्नुअघि रोकिएर शान्त र स्पष्ट तरिकाले आफ्नो आवश्यकता व्यक्त गरौँ।

• जिम्मेवारी पूरा गरौँ, प्रशंसामै निर्भर नबनौँ।५.१०५.१२
• पृष्ठभूमि वा अङ्क जे भए पनि सबैलाई सम्मान गरौँ।५.१८
• तुलनाभन्दा आफ्नै सिकाइ र सुधारलाई हेरौँ।५.२०
• सामान किन्नुबाहेक पनि खुसीका स्रोत खोजौँ।५.२१५.२२
• रिसको आवेगमा चोट पुर्‍याउने शब्द नबोलौँ।५.२३
• आफ्नो सुखसँगै अरूको हित पनि सोचौँ।५.२५
• शान्त समय र अर्थपूर्ण सम्बन्धका लागि ठाउँ राखौँ।५.२४५.२९

आजको जीवनसँग जोडिएका कुरा श्लोकबाट प्रेरित व्यावहारिक व्याख्या हुन्; ती संस्कृत श्लोकको सीधा अनुवाद होइनन्।