बोली, सन्तोष र सुरक्षित दूरी
कक्षामा सोध्न किन लाज नमान्ने, धनलाई पोखरीको पानीझैँ किन बग्न दिने, र कोसँग हात्तीभन्दा पनि टाढा बस्ने: सातौँ अध्याय यिनै प्रश्नको उत्तर खोज्छ।
२१ श्लोक · ४ चित्रकथासातौँ अध्याय कुन कुरा सबैलाई नभन्ने र कहाँ लाज नमान्ने भन्ने सल्लाहबाट सुरु हुन्छ, अनि सन्तोष, दान र धनको रक्षाबारे उपमा दिन्छ। त्यसपछि दुर्जनबाट कति टाढा रहने, बलियो र विरोधीसँग कसरी व्यवहार गर्ने, र वाणी तथा मनको शुद्धता भन्ने विषय आउँछन्। यही अध्यायमा स्त्री, जात र गरिबीबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।
चित्रकथा
हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल
२१ श्लोक
- ७.१सबैलाई नभन्नू भनिएका पाँच कुरासन्दर्भसहित
- ७.२लाज नमानी सोध्नू
- ७.३सन्तोषको अमृत
- ७.४कहाँ सन्तोष, कहाँ होइनसन्दर्भसहित
- ७.५बीचबाट नहिँड्नूसन्दर्भसहित
- ७.६खुट्टाले नछुनूसन्दर्भसहित
- ७.७कति टाढा बस्ने
- ७.८कसलाई केले वशमा राख्नेसन्दर्भसहित
- ७.९कसलाई केमा खुसीसन्दर्भसहित
- ७.१०बलियो, दुर्जन र बराबरको शत्रुसन्दर्भसहित
- ७.११कसको बल केआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ७.१२धेरै सोझो नहुनूसन्दर्भसहित
- ७.१३हंसजस्तो नबन्नू
- ७.१४बगेको धन ताजा रहन्छ
- ७.१५धन भए साथी (फेरि)सन्दर्भसहित
- ७.१६स्वर्गवासीका चार चिह्नसन्दर्भसहित
- ७.१७'नर्कका चिह्न' भनिएकाआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ७.१८सिंहको गुफा, स्यालको दुलो
- ७.१९विद्याबिनाको जीवनसन्दर्भसहित
- ७.२०साँचो शुद्धता
- ७.२१देहभित्रको आत्मासन्दर्भसहित
आजको जीवनमा
कक्षामा प्रश्न सोध्न डराउने विद्यार्थी, पारिश्रमिक माग्न अप्ठ्यारो मान्ने फ्रिलान्सर, अरूका रिल हेरेर आफ्नो जीवन सानो ठान्ने युवा, र दशैंमा ऋण लिएर खर्च गर्ने परिवार: यो अध्याय यी सबैसँग बोल्छ। यसले लाज नमानी सोध्न, सन्तोषमा शान्ति खोज्न, धनलाई पोखरीको पानीझैँ बग्न दिन र हैरान गर्ने मानिसबाट हात्तीभन्दा पनि टाढा रहन सम्झाउँछ। र भन्छ, साँचो शुद्धता सफा बोली र सबैप्रतिको दयामा छ।
- नबुझेको कुरा सोध्न र आफ्नो हक माग्न लाज नमान्नु।७.२
- अरूसँग दौडनुभन्दा भएकोमा सन्तोष, तर सिकाइमा कहिल्यै नअघाउनु।७.३७.४
- धनको केही भाग बग्न दिनु: दान र साझा कामले धन र सम्बन्ध दुवै ताजा राख्छन्।७.१४
- हानि गर्ने मानिसबाट दूरी राख्नु: ब्लक गर्नु, समूह छोड्नु वा बाटो बदल्नु पनि बुद्धिमानी हो।७.७७.१८
- सफा बोली, सफा मन र सबै प्राणीप्रति दया नै साँचो शुद्धता हो।७.२०
परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ
तपाईंको परिवार वा कक्षामा कसैलाई प्रश्न सोध्न वा आफ्नो कुरा भन्न लाज लाग्छ भने, श्लोक ७.२ को भावअनुसार त्यो लाज घटाउन सबैले मिलेर के गर्न सकिन्छ?
आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org



