चाणक्य नीति

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

अध्याय ८

पैसाभन्दा ठूलो कुरा

इज्जत कि पैसा, सन्तोष कि अझै धेरै, थर कि सिकाइ: आठौँ अध्यायले हरेक घरमा आज पनि उठ्ने मोलको प्रश्न सोध्छ।

२३ श्लोक · ४ चित्रकथा

आठौँ अध्याय मानिसले जीवनमा के खोज्छ भन्ने प्रश्नबाट सुरु हुन्छ: धन, मान वा दुवै। त्यसपछि दानलाई समुद्रको नुनिलो पानी मीठो बनाएर सबैतिर बर्साउने बादलसँग दाँजिन्छ, शान्ति, सन्तोष र दयालाई सबैभन्दा ठूलो भनिन्छ, र रूप, कुल, विद्या र धनलाई केले शोभा दिन्छ भनेर देखाइन्छ। पानी, खानपान र पूजाबारेका केही श्लोक परम्परागत विश्वासका हुन्। जात, विदेशी, स्त्री र खानपानबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।

चित्रकथा

हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल

२३ श्लोक

आजको जीवनमा

विदेशको कमाइ, ठूलो घर र सामाजिक सञ्जालको देखावटीबीच यो अध्यायले सोध्छ: पैसाभन्दा ठूलो के हो? श्लोकहरूले इज्जत, सन्तोष र सिकाइलाई धनभन्दा माथि राख्छन्, तर धन त्याग्न होइन, राम्रो ठाउँमा दिन र सदुपयोग गर्न भन्छन्। थर वा खानदानभन्दा विद्या, रूपभन्दा गुण: पढाइ, जागिर र विवाहका निर्णयमा आज पनि यिनै कसी काम लाग्छन्।

  • पैसा कमाउनु गलत होइन; इज्जत बेचेर कमाएको पैसा घाटा हो।८.१
  • दिँदा कहाँ दिने भनेर पनि सोच्नु, ताकि दान बादलको पानीझैँ धेरैतिर पुगोस्।८.४
  • तृष्णाको अन्त्य छैन; शान्त मन र सन्तोष आफैँमा ठूलो सुख हो।८.१३८.१४
  • रूप, थर, डिग्री र धनलाई गुण, आचरण, काम र सदुपयोगले मात्र शोभा दिन्छ।८.१५८.१६
  • थरले होइन, सिकाइले मानिसलाई जहाँ पनि मान दिलाउँछ।८.१९८.२०

परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ

आजको नेपालमा मानिसलाई सबैभन्दा बढी इज्जत केले दिलाउँछ: पैसा, थर, पद कि सीप? श्लोक ८.१ र ८.१९ सँग दाँजेर परिवार वा कक्षामा छलफल गर्नुहोस्।

आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org