अध्याय ९

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

श्लोक ९.१४

डाहको निन्दा, धैर्यको शोभा

गाउँको चौकमा दुई जना झगडा गर्दै, अगाडि धमिराको ढिस्कोमा फसेको सर्प।
एआईद्वारा बनाइएका चित्र

चित्रकथा: धमिराको ढिस्कोमा फसेको सर्प

दह्यमानाः सुतीव्रेण नीचाः परयशोऽग्निना अशक्तास्तत्पदं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते । दरिद्रता धीरतया विराजतेकुवस्त्रता शुभ्रतया विराजते कदन्नता चोष्णतया विराजते कुरूपता शीलतया विराजते ॥

॥ ९.१४ ॥

अर्थ

अर्काको यशको तीव्र आगोमा जल्ने तुच्छ मानिस आफू त्यो ठाउँमा पुग्न नसकेपछि निन्दा गर्न थाल्छन्। गरिबी धैर्यले, झुत्रो लुगा सफाइले, रूखोसुखो खाना तातो हुँदा र कुरूपता शीलले शोभा पाउँछ।

आजको सन्दर्भमा

कसैको सफलता देखेर 'सोर्स लगायो होला' भन्ने कमेन्ट श्लोकले भनेको डाहको आगो हो: आफू पुग्न नसकेपछि निन्दा सजिलो लाग्छ। दोस्रो भागले अभावमा पनि मर्यादा सम्भव छ भन्छ: पुरानो तर सफा युनिफर्ममा कक्षामा पहिलो हुने विद्यार्थी, वा प्रकोपपछिको अस्थायी टहरालाई पनि सफा राख्ने परिवार। मानिसको शोभा सामानले होइन, धैर्य र व्यवहारले बन्छ।

विषय

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org