चाणक्य नीति

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

अध्याय ९

कसलाई जगाउने, कसलाई नचलाउने

अरूको कमजोरी गफमा खोल्ने, डाहले निन्दा गर्ने, सुतेको बाघ चलाउने: नवौँ अध्याय कहिले बोल्ने र कहिले छोडिदिने भन्ने बुद्धि दिन्छ, जुन सामाजिक सञ्जालको जमानामा झन् काम लाग्छ।

१४ श्लोक · २ चित्रकथा

नवौँ अध्याय छोटो छ, तर यसका उपमा सम्झिन सजिला छन्: विषझैँ छोड्ने र अमृतझैँ पिउने कुरा, अरूको मर्म खोल्दा आफैँ फस्ने सर्प, सुगन्ध नभएको सुन, र जगाउनुपर्ने र नचलाउनुपर्ने सात-सात जना। शक्ति र देखावटी, ग्रहणको गणना र तीन महाकथाको पहेलीबारे पनि श्लोक छन्। यसमा जात र स्त्रीबारे केही पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।

चित्रकथा

हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल

१४ श्लोक

आजको जीवनमा

स्क्रिनसट, कमेन्ट र हल्लाको जमानामा यो अध्याय झन् नजिक लाग्छ: अरूको मर्म खोल्नेहरू आफैँ फस्छन्, डाहले निन्दा जन्माउँछ, र हरेक झगडा जित्नैपर्दैन; कतिपय कुरा नचलाउनु नै बुद्धि हो। अभावमा पनि सफा लुगा, तातो खाना र धैर्यले मर्यादा जोगिन्छ भन्ने श्लोक ऋण, बेरोजगारी वा विदेशमा रहेका कमाउने सदस्यको पर्खाइमा रहेका परिवारसँग पनि बोल्छ।

  • अर्काको गोप्य कुरा खोलेर पाएको जित धेरैजसो आफैँलाई फसाउने खाडल बन्छ।९.२
  • हरेक उक्साहटको जवाफ दिनुपर्दैन; कतिपय कुरा नचलाउनु नै बुद्धि हो।९.७
  • डाहले निन्दा जन्माउँछ; धैर्य र असल व्यवहारले अभावमा पनि मर्यादा जोगाउँछ।९.१४
  • सबै गुण कसैसँग हुँदैनन्; अरूसँग आफूलाई तुलना गर्दा यो सम्झनु।९.३
  • डर लागे पनि दृढ भएर उभिनु सुरक्षा हो, तर झूटो धम्कीले भरोसा तोड्छ।९.१०

परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ

तपाईंको परिवार वा कक्षाको अनलाइन समूहमा कहिले कसैको निजी कुरा फैलियो? श्लोक ९.२ र ९.७ का आधारमा त्यतिबेला के गर्दा राम्रो हुन्थ्यो, छलफल गर्नुहोस्।

आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org