पाद १

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

समाधिपादः · फर्किने अभ्यास र आसक्ति घटाउने बाटो

सूत्र १.१६

तत्परं पुरुषख्यातेर्गुणवैतृष्ण्यम् ॥

॥ १.१६ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

tatparaṃ puruṣakhyāterguṇavaitṛṣṇyam

शब्दार्थ

मस्यौदा

तत् परम् पुरुष-ख्यातेः गुण-वैतृष्ण्यम्

तत्tat
त्यो
परम्param
उच्च
पुरुषpuruṣa
पुरुष, द्रष्टा
ख्यातेःkhyāteḥ
स्पष्ट बोधबाट
गुणguṇa
प्रकृतिका तीन गुण
वैतृष्ण्यम्vaitṛṣṇyam
तिर्खा नरहनु

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

द्रष्टालाई स्पष्ट चिनेपछि प्रकृतिका गुणप्रति नै तिर्खा नरहनु उच्च वैराग्य हो।

हिमाली नदी दुई धारमा: एउटा बिहानको घाटतिर, अर्को बजारतिर।
एआईले बनाएको चित्र · व्यासभाष्य १.१२

खण्डको चित्र: दुईतिर बग्ने नदी

अर्थ

पुरुषको बोधबाट गुणहरूप्रतिकै तृष्णा हट्नु परवैराग्य हो।

खण्डको प्रसङ्ग · फर्किने अभ्यास र आसक्ति घटाउने बाटो

अभ्यासले स्थिरता विकास गर्छ; वैराग्यले देखेका र सुनेका भोगप्रतिको तृष्णा घटाउँछ। दुवै एकअर्काका सहयोगी हुन्। निरन्तर साधनामा जोड दिइएको छ र उच्च वैराग्य गुणहरूप्रतिको तृष्णासम्म पुग्छ। सानो दैनिक बानी प्रारम्भिक प्रयोग हो; मूल शिक्षाको दायरा उत्पादकता वा एउटा कमजोर नतिजा स्वीकार्नुभन्दा फराकिलो छ।

यो व्याख्या यस खण्डका सबै सूत्रको साझा हो। (सूत्र १.१२–१.१६)

मुख्य शब्द

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा