पाद २

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

साधनपादः · विवेक र मुक्ति

सूत्र २.१७

द्रष्टृदृश्ययोः संयोगो हेयहेतुः ॥

॥ २.१७ ॥
रोमन लिपिमा (IAST)

draṣṭṛdṛśyayoḥ saṃyogo heyahetuḥ

शब्दार्थ

मस्यौदा

द्रष्टृ-दृश्ययोः संयोगः हेय-हेतुः

द्रष्टृdraṣṭṛ
हेर्ने, द्रष्टा
दृश्ययोःdṛśyayoḥ
र देखिने (यी दुईको)
संयोगःsaṃyogaḥ
जोडिनु, संयोग
हेयheya
हटाउनुपर्ने दुःख
हेतुःhetuḥ
कारण

शब्दार्थ संस्कृत विज्ञको समीक्षा कुरिरहेको मस्यौदा हो।

सरल अर्थ

हेर्ने र देखिने कुरा एउटै भएझैँ जोडिनु नै रोक्नुपर्ने दुःखको कारण हो।

लालटिनको सिसा पुछ्दा उज्यालो बढ्दै।
एआईले बनाएको चित्र · सूत्र २.२८

खण्डको चित्र: सिसा पुछेपछिको उज्यालो

अर्थ

द्रष्टा र दृश्यको संयोग हटाउनुपर्ने दुःखको कारण हो।

व्याख्या

दुःख रोक्न त्यसको कारण चिन्नुपर्छ, र सूत्र कारण भन्छ: द्रष्टा र दृश्यको संयोग। व्यासभाष्यअनुसार द्रष्टा बुद्धिमा झल्किने पुरुष हो; दृश्य बुद्धिमा देखिने सबै कुरा। चुम्बकजस्तै दृश्य नजिक रहेर मात्र सेवा गर्छ, र यसरी द्रष्टाको विषय बन्छ। यो संयोग अनादि हो, र दुःखको जरा यही हो। भाष्य घरेलु उदाहरण दिन्छ: पैताला बिझिने कुरा हो, काँडा बिझाउने कुरा, र उपाय हो काँडामा नटेक्नु वा जुत्ता लगाएर टेक्नु। यी तीनै कुरा जान्ने चोटबाट बच्छ।

यो सूत्रसँग जोडिएका पाठ

संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org · अर्थ र व्याख्या: एआईको सहायताले लेखिएको मस्यौदा