पैसाभन्दा ठूलो धन: विद्या र विवेक
हेरेर पाइला, छानेर पानी, जाँचेर वचन: हल्ला र छोटो बाटोको जमानामा यो अध्यायले विवेकलाई नै सबैभन्दा ठूलो धन मान्छ।
२० श्लोक · ३ चित्रकथादसौँ अध्यायले धन नहुनुभन्दा विद्या नहुनुलाई ठूलो कमी मान्छ, र हेरेर हिँड्ने, छानेर पिउने, जाँचेर बोल्ने र मनले ठीक भनेको मात्र गर्ने सल्लाह दिन्छ। सुख र पढाइबीचको छनोट, बुद्धिको बल, मलय पर्वतको बाँस र एउटै रूखबाट बिहान छुट्टिने चराका उपमा पनि यहीँ छन्। भाग्य, भक्ति र आहारबारे केही श्लोक आफ्नो समयको विश्वास बोक्छन्; स्त्री र ब्राह्मणबारे पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।
चित्रकथा
हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल
२० श्लोक
- १०.१विद्या नै साँचो धन
- १०.२हेरेर पाइला, छानेर पानी
- १०.३सुख कि विद्या
- १०.४कवि, काग, मातेका र स्त्रीआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १०.५रङ्कलाई राजा, राजालाई रङ्कसन्दर्भसहित
- १०.६गलत गर्नेका शत्रुसन्दर्भसहित
- १०.७मानिसको रूपमा हिँड्ने पशुसन्दर्भसहित
- १०.८मलय पर्वतको बाँस
- १०.९आँखा नहुनेलाई ऐनासन्दर्भसहित
- १०.१०दुर्जनलाई सज्जन बनाउने उपाय छैनसन्दर्भसहित
- १०.११कुन वैरले के बिगार्छआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- १०.१२आफन्तबीच गरिबीको पीडासन्दर्भसहित
- १०.१३विप्ररूपी रूखको जरासन्दर्भसहित
- १०.१४भक्तको परिवार र घरसन्दर्भसहित
- १०.१५एउटै रूखका चरा
- १०.१६बुद्धि नै बल
- १०.१७भक्तको भरोसा: के को चिन्ता?सन्दर्भसहित
- १०.१८अर्को भाषाको रससन्दर्भसहित
- १०.१९खानेकुराको पुरानो दरजासन्दर्भसहित
- १०.२०शोकले रोग बढ्छसन्दर्भसहित
आजको जीवनमा
परिवारको समूहमा आउने भ्रामक सन्देश, बाढी र पहिरोपछिको पानी र बाटो, कोचिङ र लोकसेवाको तयारी, चाडपछि विदेश फर्किने छोराछोरी: यो अध्यायका श्लोक यिनै ठाउँमा पुग्छन्। तिनले बोल्नु र गर्नुअघि जाँच्न, सिक्नका लागि केही सुख छाड्न, र सिकाइ बाहिरको वातावरणले होइन भित्रैबाट टिक्छ भन्ने सम्झाउँछन्। छुट्टिने बेला पनि सँगै बिताएको समय साँचो थियो भन्ने भरोसा यहीँ छ।
- बोल्नु वा फर्वार्ड गर्नुअघि जाँच्नु, र गर्नुअघि आफ्नै विवेकलाई सोध्नु।१०.२
- सिक्न चाहनेले केही सुख छाड्छ; आराम र निद्रा भने सिकाइकै आधार हुन्।१०.३
- राम्रो वातावरणले मात्र पुग्दैन; बुझ्ने र सोध्ने चाहना भित्रैबाट आउँछ।१०.८१०.९
- बल आकार वा पैसामा होइन, बुद्धि र सिकाइमा हुन्छ।१०.१६१०.१
- भेट र बिछोड जीवनकै भाग हुन्; टाढा भएकासँग पनि सम्बन्ध जोगाउन सकिन्छ।१०.१५
परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ
तपाईंको परिवारको अनलाइन समूहमा हालै आएको कुनै सन्देशलाई श्लोक १०.२ को कसीमा जाँच्दा के भेटिन्छ: कसले भन्यो, कहिले, कसरी थाहा भयो, र फर्वार्ड गर्नुअघि कसले जाँच्यो?
आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org


