चाणक्य नीति

भाषा र अक्षर

भाषा

अक्षरको आकार

रङ

यो छनोट यही फोनमा सुरक्षित रहन्छ।

अध्याय १३

वर्तमान, दूरदृष्टि र अटल वचन

बितेकोको पीर र भोलिको डरबीच आज कसरी बाँच्ने, सङ्कट आउनुअघि र आइपर्दा के गर्ने, र मेरु हल्लिए पनि वचन किन नहल्लाउने: यही अध्याय।

२० श्लोक · ४ चित्रकथा

तेह्रौँ अध्याय खराब कर्मसहितको लामो आयुभन्दा असल कर्मसहितको छोटो जीवनलाई ठूलो मान्छ, र बितेको र आउने कुराभन्दा वर्तमानमा बाँच्न सम्झाउँछ। पहिल्यै तयारी गर्ने र सङ्कटमा तुरुन्त बुद्धि चलाउने बाँच्छन् भन्ने तीन माछाको कथा, 'जस्तो राजा, उस्तै प्रजा', र खनेर पानी निकालेझैँ सोधेर सिकिने विद्याका श्लोक यहीँ छन्। अध्याय मेरु हल्लिए पनि वचनबाट नहल्लिने सज्जनको श्लोकमा टुङ्गिन्छ। भाग्य र कर्मबारे त्यस समयका विश्वास बोकेका केही श्लोक र जातलाई अपमानका रूपमा प्रयोग गर्ने एउटा श्लोक पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।

चित्रकथा

हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल

२० श्लोक

आजको जीवनमा

मनसुनको पहिरो, फोनमा आउने ठगी, एसईईपछिको चिन्ता र 'भोलि दिन्छु' भनेर बिर्सिइने वाचा: यो अध्याय आजका नेपालीका यस्तै क्षणमा बोल्छ। यसले पहिल्यै तयारी र सङ्कटमा शान्त बुद्धि, विगत र भविष्यको बोझबिना आजको काम, नेताले देखाउने बाटो, र सानो वचन पनि निभाउने इमानलाई जीवनको आधार मान्छ।

  • सङ्कटअघि तयारी र सङ्कटमा शान्त बुद्धि, दुवै चाहिन्छ; 'जे होला होला' होइन।१३.७
  • बितेकोको पीर र भोलिको डरभन्दा आज के गर्न सकिन्छ, त्यसमा मन लगाउनु।१३.२१३.१२
  • नेतृत्व जहाँ छ, संस्कृति त्यहीँबाट बन्छ: घर, कक्षा, वडा वा अफिस।१३.८
  • विद्या सोधेर, सुनेर र धैर्यले खनेर मात्र भेटिन्छ; त्यसमा कहिल्यै 'पुग्यो' नभन्नु।१३.१७१३.१९
  • सानो वचन पनि निभाउनु: भरोसा त्यसैबाट बन्छ।१३.२११३.१

परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ

हाम्रो घर वा कक्षाले कुन वचन सबैभन्दा धेरै बिर्सन्छ, र श्लोक १३.२१ का सज्जनझैँ त्यो निभाउन कुन सानो नियम बनाउन सकिन्छ?

आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।

मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org