विद्या, सङ्गत र सही घडी
परीक्षा, विदेश वा नयाँ व्यवसाय: कदम चाल्नुअघि आफैँलाई सोध्ने छ प्रश्न, र खराब मौसममा पनि फल दिने एउटा धन यही अध्यायमा छन्।
२० श्लोक · ४ चित्रकथाचौथो अध्याय गर्भमै तय हुने पाँच कुराको पुरानो विश्वासबाट सुरु हुन्छ, र सज्जनको सङ्गत, स्वस्थ छँदै गर्नुपर्ने काम र कामधेनुजस्तो विद्याको कुरा गर्छ। बकुल्लाको संयम र समय, ठाउँ, आम्दानी–खर्च र आफ्नो शक्ति बारम्बार सोच्ने सल्लाह यसको सार हो। छोरा, पत्नी र पूजाबारे केही हानिकारक पुराना धारणा पनि छन्, जसलाई यहाँ सन्दर्भसहित राखिएको छ।
चित्रकथा
हरेक चित्रमा श्लोकको आफ्नै दृश्य, र त्यसमा आजको जीवनका झ्याल
२० श्लोक
- ४.१गर्भमै तय हुने पाँच कुरासन्दर्भसहित
- ४.२सज्जनसँगै हिँड्नेहरूसन्दर्भसहित
- ४.३सङ्गतले हुर्काउँछ
- ४.४स्वस्थ छँदै गर्नू
- ४.५कामधेनुजस्तो विद्या
- ४.६हजार तारा, एउटा जूनसन्दर्भसहित
- ४.७मूर्ख छोराबारे कठोर भनाइआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.८आगोविनै पोल्ने छ कुराआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.९दूध नदिने गाई, नपढेको छोरासन्दर्भसहित
- ४.१०थाकेकालाई विश्राम दिने तीनसन्दर्भसहित
- ४.११एकपटक मात्र हुने तीन कुरासन्दर्भसहित
- ४.१२कुन काममा कति जना
- ४.१३पत्नीको पुरानो परिभाषाआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.१४शून्य घर, शून्य मनआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.१५विष बन्ने चार कुराआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.१६छोड्नुपर्ने चार कुरासन्दर्भसहित
- ४.१७बुढ्याउने चार कुराआजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
- ४.१७bबकुल्लाको संयम
- ४.१८बारम्बार सोध्ने छ प्रश्न
- ४.१९ईश्वर कहाँ देखिन्छन्आजको मूल्यसँग मेल खाँदैन
आजको जीवनमा
लोकसेवाको तयारी, विदेशमा काम वा फर्केर व्यवसाय: यो अध्याय कदम चाल्नुअघि समय, ठाउँ, साथी, आम्दानी–खर्च र आफ्नो क्षमता बारम्बार जाँच्न भन्छ। सिपलाई खराब मौसममा पनि फल दिने र परदेशमा आमाजस्तै साथ दिने धन मान्छ, र कुन काम एक्लै, कुन दुई जना र कुन धेरै मिलेर गर्ने भनेर छुट्याउँछ।
- ठूलो निर्णयअघि छ प्रश्न: समय, साथी, ठाउँ, आम्दानी–खर्च, म को हुँ र मेरो क्षमता।४.१८४.१७b
- सिप चोर्न नसकिने धन हो; खराब मौसम र परदेशमा यसैले धान्छ।४.५
- कामअनुसार साथ रोज्नु: कुनै काम एक्लै, कुनै दुई जना, कुनै सबै मिलेर।४.१२
- स्वस्थ छँदै जरुरी कुरा नटार्नु; 'पछि' सधैँ आउँदैन।४.४
- जस्तो सङ्गतमा बसिन्छ, त्यसैले हुर्काउँछ; सङ्ख्याभन्दा गुण ठूलो।४.३४.६
परिवार वा कक्षामा कुरा गरौँ
श्लोक ४.१२ अनुसार, तपाईंको घर वा कक्षामा कुन काम एक्लै गरिन्छ तर मिलेर गर्दा राम्रो हुन्थ्यो, र कुन काम भीडमा गरिन्छ तर एक्लो ध्यान चाहिने हो?
आधुनिक कथा र झ्याल श्लोकबाट प्रेरित सम्पादकीय व्याख्या हुन्, अनुवाद होइनन्।
मस्यौदा · बिटा · विज्ञ समीक्षा बाँकी। संस्कृत पाठ: sanskritdocuments.org